CIĄGŁOŚĆ I NIECIĄGŁOŚĆ. —r Przyroda, materia jest zarazem ciągła i nieciągła. Jej nieciągłość przejawia się nader rozmaicie, przede wszystkim w rym, że przyroda składa się z poszczególnych jakościowo określonych ciał o rozmaitym stopniu złożoności: z galaktyk (mgławic), gwiazd, układów planetarnych, planet, (more…)
CHRZEŚCIJAŃSTWO — jedna z najbardziej rozpowszechnionych religii. Chrześcijaństwo powstało w starożytnym Imperium Rzymskim w I—II w. naszej ery, początkowo jako „religia niewolników i wyzwoleńców, biedoty i pozbawionych, praw, pokonanych lub rozproszonych przez Rzym ludów” (Marks i Engels, Dzieła, wyd. ros., t. XVI, cz. II, str. 409). Przytłoczeni nędzą materialną, wyzuci całkowicie z praw, okrutnie wyzyskiwani niewolnicy podnosili bunty, które jednak kończyły się klęską. Nie lepsze było położenie drobnych rolników i biedoty miejskiej. Nie będąc w stanie zmienić istniejącego porządku społecznego, uciskane i ujarzmiane masy traciły wiarę w swe siły i szukały pociechy w fantastycznych wyobrażeniach o bogu-zbawi-cielu, który ulży ich doli, o życiu pozagrobowym, o nagrodzie i karze po śmierci. W ten sposób powstawał podatny grunt społeczny dla narodzin i rozpowszechnienia się nowej religii — chrześcijaństwa, które obiecywało nagrodę i karą na „tamtym świecie”, nastanie ery wiecznej szczęśliwości, osobistą nieśmiertelność. To, że chrześcijaństwo zwracało się do wszystkich ludów, że odrzucało stare rytuały wszystkich dotychczasowych religii, które dzieliły ludzi różnych wyznań, a także upadek tych religii — wszystko to sprzyjało rozpowszechnienia się nowej religii i uczyniło wczesne chrzęścijaństwo pierwszą możliwą religią światową. (more…)
CARUS Lucretius (Lukrecjusz) (99—55 przed naszą erą) — wybitny rzymski poeta-filozof, materialista W utworze swym mO naturze wykłada w formie poetyckiej filozofię materializmu atonustycznego. W całkowitej zgodzie z poglądami filozofów greckich DerookryU (patrz) i Epikura (patrz) głosi podstawowe zasady materializmu: na świecie nie ma nic poza wiecznie istniejącą materią, złożoną z drobnych, niepodzielnych cząstek — atomów. Wszechświat | jest według Lukrecjusza nieskończony i składa się z niezUczonych światów, wiecznie powstających, rozwijających się i ginących. Lukrecjusz zwalcza szerzoną przez idealistów i kapłanów wiarę w stworzenie świata przez boga. ,,Z niczego nic nie powstanie z wehożej” — pisał. (more…)
CABET Eticnne (1788—1856) — francuski socjalista utopijny; po restauracji Bourbonów — członek tajnego stowarzyszenia karbonariu-szy, w r. 1830 — aktywny działacz rewolucji lipcowej. Jego poglądy filozoficzne były idealistyczne. Po zaznajomieniu się z „Utopią” T. More’a (patrz) i z działalnością R. Owena (patrz) Ca bet stanął na stanowisku utopijnego socjalizmu. Napisał fantastyczną powieść „Podróż do Ikarii” (1840), w której dowodził wyższości społeczeństwa socjalistycznego nad kapitalistycznym. (more…)